6. Quy trình thi công lắp đặt ống đồng chi tiết

Sau khi hoàn thành công tác chuẩn bị, việc thi công lắp đặt ống đồng được thực hiện theo đúng trình tự kỹ thuật nhằm đảm bảo hệ thống đạt độ kín cao, lưu thông môi chất lạnh ổn định và đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, tiến độ cũng như an toàn lao động. Mỗi công đoạn đều có vai trò quan trọng, vì vậy cần được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật có kinh nghiệm và tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị, hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công đã được phê duyệt.

6.1. Định vị tuyến ống

Bước đầu tiên trong quá trình thi công là xác định chính xác vị trí lắp đặt đường ống đồng theo bản vẽ đã được phê duyệt. Kỹ sư thi công sử dụng máy laser, máy thủy bình hoặc các thiết bị đo chuyên dụng để xác định cao độ, tim tuyến và vị trí các giá đỡ trên công trình. Đồng thời, cần đối chiếu với bản vẽ của các hệ thống điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy và thông gió nhằm tránh hiện tượng giao cắt hoặc chồng chéo giữa các tuyến kỹ thuật.

Trong quá trình định vị, cần lưu ý khoảng cách bảo trì thiết bị, bán kính uốn của đường ống và không gian thao tác tại các vị trí đấu nối với dàn nóng hoặc dàn lạnh. Những vị trí xuyên tường, xuyên sàn phải được xác định chính xác để bố trí ống chờ hoặc sleeve bảo vệ trước khi thi công hoàn thiện kiến trúc. Sau khi hoàn tất việc định vị, toàn bộ tuyến ống được kiểm tra lại và đánh dấu rõ ràng trước khi chuyển sang công tác lắp đặt giá đỡ.

6.2. Gia công và lắp đặt giá đỡ

Hệ thống giá đỡ có nhiệm vụ chịu tải trọng của đường ống đồng, lớp bảo ôn và môi chất lạnh trong suốt quá trình vận hành. Giá đỡ thường được chế tạo từ thép mạ kẽm hoặc thép sơn chống gỉ, gia công theo đúng kích thước và khoảng cách quy định trên bản vẽ thi công.

Sau khi xác định vị trí, tiến hành khoan lắp bulông nở hoặc liên kết với kết cấu thép bằng các phụ kiện chuyên dụng. Giá đỡ phải được lắp đặt chắc chắn, đúng cao độ và đảm bảo khả năng chịu lực. Đối với các tuyến ống dài, khoảng cách giữa các giá đỡ cần tuân thủ theo đường kính ống và khuyến cáo của nhà sản xuất để tránh hiện tượng võng hoặc rung lắc trong quá trình vận hành.

Sau khi hoàn thành, kỹ sư giám sát kiểm tra độ thẳng, cao độ, khoảng cách giữa các giá treo và khả năng chịu tải trước khi cho phép lắp đặt đường ống đồng.

6.3. Cắt ống đồng

Ống đồng được cắt theo đúng chiều dài thiết kế bằng dao cắt chuyên dụng nhằm đảm bảo mặt cắt vuông góc với trục ống. Không sử dụng máy cắt đá hoặc các dụng cụ có thể tạo nhiều mạt kim loại vì các tạp chất này có thể đi vào hệ thống và gây hư hỏng van tiết lưu hoặc máy nén.

Sau khi cắt, hai đầu ống được làm sạch bằng dụng cụ vét ba via để loại bỏ hoàn toàn các cạnh sắc và mạt đồng còn sót lại. Trong quá trình gia công, đầu ống phải luôn hướng xuống dưới để tránh mạt kim loại rơi vào bên trong. Sau khi vệ sinh xong, hai đầu ống tiếp tục được bịt kín nhằm ngăn bụi bẩn và hơi ẩm xâm nhập trước khi lắp đặt.

6.4. Uốn ống đồng

Đối với những đoạn thay đổi hướng, ống đồng được uốn bằng lò xo uốn hoặc máy uốn chuyên dụng thay vì sử dụng co nối. Phương pháp này giúp giảm số lượng mối hàn, hạn chế tổn thất áp suất và tăng độ kín của hệ thống.

Trong quá trình uốn, cần tuân thủ bán kính uốn tối thiểu theo quy định của nhà sản xuất để tránh hiện tượng gãy, móp hoặc giảm tiết diện dòng môi chất lạnh. Sau khi uốn, kiểm tra lại hình dạng đường ống, đảm bảo không xuất hiện các vết nứt hoặc biến dạng ảnh hưởng đến khả năng lưu thông của môi chất.

6.5. Nong loe đầu ống

Đối với các vị trí sử dụng kết nối bằng rắc co, đầu ống đồng được nong loe bằng bộ dụng cụ chuyên dụng. Trước khi thực hiện, cần cắt vuông đầu ống và loại bỏ hoàn toàn ba via để bề mặt loe đạt chất lượng tốt nhất.

Quá trình nong phải đảm bảo đầu loe có hình dạng đồng đều, bề mặt nhẵn, không bị nứt hoặc lệch tâm. Sau khi hoàn thành, kiểm tra kích thước đầu loe và lắp thử với đầu nối nhằm đảm bảo độ kín trước khi siết rắc co theo đúng lực siết khuyến nghị của nhà sản xuất.

6.6. Hàn bạc ống đồng

Đối với các mối nối hàn, bề mặt tiếp xúc giữa hai đầu ống phải được làm sạch bằng giấy nhám hoặc bàn chải chuyên dụng để loại bỏ lớp oxi hóa và dầu mỡ. Sau đó lắp ghép đúng chiều sâu và tiến hành gia nhiệt bằng đèn khò.

Khi nhiệt độ đạt yêu cầu, que hàn bạc được đưa vào khe hở giữa hai đầu ống để kim loại nóng chảy tự thẩm thấu nhờ hiện tượng mao dẫn. Không nung trực tiếp que hàn bằng ngọn lửa vì sẽ làm giảm chất lượng liên kết. Sau khi hàn xong, để mối hàn nguội tự nhiên hoặc dùng khăn ẩm hỗ trợ làm mát, tuyệt đối không làm nguội đột ngột bằng nước vì có thể gây nứt mối hàn.

             

6.7. Thổi khí Nitơ trong quá trình hàn

Đây là công đoạn rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua ở các công trình nhỏ. Trong quá trình hàn bạc, khí Nitơ được cấp liên tục vào bên trong đường ống với lưu lượng thấp nhằm đẩy không khí ra ngoài và ngăn hiện tượng oxy hóa bên trong.

Nếu không thổi Nitơ, lớp oxit đồng sẽ hình thành trên thành ống dưới tác động của nhiệt độ cao. Sau khi hệ thống đi vào vận hành, các hạt oxit này có thể theo dòng môi chất lạnh di chuyển đến van tiết lưu hoặc máy nén, gây tắc nghẽn, giảm hiệu suất làm lạnh và làm hỏng thiết bị.

Vì vậy, hầu hết các hãng điều hòa như Daikin, Mitsubishi Electric, Toshiba, Panasonic và LG đều yêu cầu bắt buộc phải thổi Nitơ trong suốt quá trình hàn đối với hệ thống VRV, VRF và điều hòa trung tâm.

6.8. Bọc bảo ôn ống đồng

Sau khi hoàn thành thử áp và hút chân không đạt yêu cầu, tiến hành bọc bảo ôn cho toàn bộ đường ống đồng. Lớp bảo ôn có tác dụng hạn chế thất thoát nhiệt, chống đọng sương trên bề mặt ống và góp phần nâng cao hiệu suất hoạt động của hệ thống điều hòa.

Các mối nối bảo ôn được dán kín bằng keo chuyên dụng và quấn băng keo cách nhiệt để đảm bảo không có khe hở. Đối với những đoạn ống lắp đặt ngoài trời hoặc khu vực chịu tác động của ánh nắng trực tiếp, cần bổ sung lớp bảo vệ bằng tôn mạ kẽm, nhôm hoặc vật liệu chống tia UV nhằm kéo dài tuổi thọ của lớp bảo ôn.

6.9. Lắp đặt hoàn thiện

Sau khi hoàn tất việc lắp đặt đường ống đồng và bảo ôn, tiến hành cố định toàn bộ tuyến ống lên hệ thống giá đỡ, kiểm tra lại cao độ, độ thẳng và khoảng cách giữa các giá treo. Các đầu nối với dàn nóng, dàn lạnh và phụ kiện được siết chặt đúng lực theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Cuối cùng, thực hiện vệ sinh toàn bộ khu vực thi công, thu gom vật tư thừa, kiểm tra lần cuối tình trạng đường ống trước khi chuyển sang công tác thử áp bằng khí Nitơ, hút chân không, nạp môi chất lạnh và chạy thử hệ thống. Việc kiểm tra kỹ lưỡng ở giai đoạn này sẽ giúp phát hiện sớm các sai sót, hạn chế chi phí sửa chữa và đảm bảo hệ thống điều hòa vận hành ổn định, an toàn trong thời gian dài.

7. Kiểm tra và nghiệm thu