Hướng dẫn vận hành hệ thống PCCC: Quy trình vận hành, kiểm tra và xử lý sự cố chuyên nghiệp

1. Tổng quan về vận hành hệ thống PCCC

Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ con người, tài sản và công trình trước nguy cơ cháy nổ. Một hệ thống PCCC hoàn chỉnh không chỉ bao gồm các thiết bị chữa cháy mà còn có sự kết hợp giữa hệ thống báo cháy, hệ thống cấp nước chữa cháy, bơm chữa cháy, sprinkler, họng nước, bình chữa cháy, hệ thống hút khói và các thiết bị điều khiển liên động.

Trong quá trình khai thác công trình, việc vận hành hệ thống PCCC đúng quy trình giúp duy trì thiết bị ở trạng thái sẵn sàng và hạn chế nguy cơ hệ thống không hoạt động khi xảy ra sự cố. Công tác vận hành cần được thực hiện đồng thời với kiểm tra, bảo trì và ghi nhận tình trạng thiết bị theo kế hoạch đã được lập cho từng công trình. Nội dung tài liệu gốc cũng xác định mục tiêu của công tác vận hành và bảo trì là duy trì công trình hoạt động ổn định, đồng thời kiểm soát các sự cố có thể xảy ra trong quá trình sử dụng.

Table of Contents

Đối với mỗi công trình, quy trình vận hành cần được xây dựng dựa trên hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công, tài liệu hướng dẫn của nhà sản xuất và các yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho hệ thống. Không nên sử dụng một quy trình hoặc thông số cài đặt của công trình khác để áp dụng trực tiếp cho hệ thống đang vận hành.

Một số hệ thống chính thường có trong hệ thống PCCC gồm:

Hệ thống báo cháy tự động có nhiệm vụ phát hiện và truyền tín hiệu cảnh báo khi xuất hiện dấu hiệu cháy.
Hệ thống chữa cháy bằng nước cung cấp nguồn nước và áp lực cần thiết để dập tắt hoặc kiểm soát đám cháy.
Hệ thống sprinkler tự động giúp phun nước tại khu vực có nhiệt độ tăng đến ngưỡng kích hoạt.
Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà và trụ chữa cháy ngoài nhà hỗ trợ công tác chữa cháy tại chỗ.
Hệ thống bơm chữa cháy đảm bảo duy trì lưu lượng và áp lực nước theo yêu cầu thiết kế.
Bình chữa cháy xách tay được sử dụng để xử lý các đám cháy mới phát sinh trong phạm vi cho phép.
Hệ thống hút khói hỗ trợ kiểm soát khói và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình thoát nạn.
Các tủ điều khiển và thiết bị liên động giúp phối hợp hoạt động giữa nhiều hệ thống kỹ thuật khi có cháy.

Việc vận hành các hệ thống trên cần được thực hiện bởi người được phân công và đã được đào tạo, đồng thời phải tuân thủ đúng hướng dẫn kỹ thuật của thiết bị.

2. Mục đích của công tác vận hành và bảo trì hệ thống PCCC

Mục đích đầu tiên của công tác vận hành là đảm bảo toàn bộ hệ thống PCCC luôn ở trạng thái sẵn sàng. Khi xảy ra cháy, thiết bị phải có khả năng phát hiện, cảnh báo và thực hiện chức năng chữa cháy theo thiết kế mà không bị ảnh hưởng bởi những lỗi đã tồn tại trước đó.

Công tác bảo trì có vai trò không kém phần quan trọng vì các thiết bị PCCC thường phải hoạt động trong thời gian dài và có thể chịu tác động của môi trường, độ ẩm, bụi bẩn, nhiệt độ, ăn mòn hoặc sự thay đổi của công trình.

Theo tài liệu hướng dẫn, công tác kiểm tra có thể được phân thành kiểm tra ban đầu, kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra bất thường và kiểm tra chi tiết. Mỗi loại kiểm tra có mục đích khác nhau nhưng đều hướng đến việc phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp và đưa ra biện pháp khắc phục phù hợp.

Trong quá trình quản lý hệ thống, ban quản lý hoặc bộ phận bảo trì cần xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với đặc điểm công trình. Các kết quả kiểm tra cần được ghi nhận để có thể theo dõi tình trạng thiết bị theo thời gian.

3. Trách nhiệm của người quản lý và nhân viên vận hành PCCC

Người phụ trách vận hành hệ thống PCCC cần hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động và cách xử lý các tình huống cơ bản của thiết bị. Đối với những công việc có yêu cầu chuyên môn cao như cài đặt tủ điều khiển, thay thế module, hiệu chỉnh công tắc áp suất hoặc sửa chữa bơm, cần giao cho người có chuyên môn phù hợp.

Tài liệu vận hành yêu cầu người phụ trách phải lập kế hoạch kiểm tra và bảo trì hệ thống MEPF, tổ chức kiểm tra công trình, phát hiện các lỗi kỹ thuật và đề xuất biện pháp khắc phục khi có sự cố.

Người vận hành cần thực hiện các công việc chính như:

Kiểm tra trạng thái hoạt động của các thiết bị trước khi bắt đầu ca làm việc hoặc theo lịch kiểm tra của công trình.
Theo dõi các tín hiệu bất thường trên tủ báo cháy và tủ điều khiển bơm để phát hiện sớm sự cố.
Kiểm tra tình trạng van, áp suất, nguồn điện, bể nước và các thiết bị đầu cuối của hệ thống chữa cháy.
Ghi nhận đầy đủ các sự cố, kết quả kiểm tra và tình trạng xử lý vào sổ theo dõi vận hành.
Báo cáo ngay cho người phụ trách khi phát hiện thiết bị không đảm bảo điều kiện hoạt động.
Không tự ý thay đổi thông số hoặc vô hiệu hóa thiết bị khi chưa được phép.
Phối hợp với đơn vị bảo trì hoặc nhà thầu chuyên môn khi phát sinh sự cố vượt quá khả năng xử lý tại chỗ.

Người vận hành cũng cần được đào tạo định kỳ và thực hành các tình huống giả định để có thể phản ứng nhanh, chính xác khi xảy ra cháy.

4. Hướng dẫn vận hành hệ thống báo cháy tự động

4.1. Cấu tạo cơ bản của hệ thống báo cháy

Hệ thống báo cháy tự động thường gồm tủ trung tâm báo cháy, đầu báo cháy, nút nhấn báo cháy bằng tay, chuông hoặc còi báo cháy, đèn báo cháy và các module điều khiển, giám sát.

Tủ trung tâm là thiết bị tiếp nhận tín hiệu từ các đầu báo và thiết bị đầu vào, sau đó xử lý tín hiệu để đưa ra cảnh báo hoặc truyền lệnh đến các hệ thống liên động.

Trong tài liệu gốc, hệ thống sử dụng tủ trung tâm báo cháy Hochiki với các trạng thái hiển thị như Zone, Common Alarm, Common Trouble, Battery Trouble, Ground Fault và các tín hiệu giám sát khác.

Mỗi công trình có thể sử dụng tủ báo cháy của nhà sản xuất khác nhau, vì vậy người vận hành cần đọc đúng tài liệu hướng dẫn của model đang được lắp đặt.

4.2. Kiểm tra tủ báo cháy ở trạng thái bình thường

Ở trạng thái bình thường, tủ báo cháy phải có nguồn điện ổn định và không xuất hiện tín hiệu Fire, Fault hoặc Trouble bất thường.

Người vận hành cần quan sát mặt tủ để kiểm tra:

Đèn nguồn chính đang sáng và thể hiện trạng thái hoạt động bình thường.
Không có đèn Fire hoặc Alarm đang báo động.
Không có đèn Fault hoặc Trouble đang sáng.
Nguồn dự phòng không xuất hiện cảnh báo lỗi.
Các khu vực Zone không có tín hiệu bất thường.
Chuông, còi và các thiết bị cảnh báo không tự phát tín hiệu.
Tủ không hiển thị lỗi mất kết nối hoặc lỗi đường dây.

Nếu xuất hiện tín hiệu lỗi, cần xác định khu vực hoặc thiết bị liên quan và thực hiện kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

4.3. Ý nghĩa một số tín hiệu trên tủ báo cháy

Đèn ZONE thường dùng để xác định khu vực đang có tín hiệu. Khi khu vực phát hiện cháy, đèn Zone tương ứng sẽ hiển thị theo cấu hình của tủ.

Đèn COMMON ALARM thể hiện hệ thống đang nhận tín hiệu báo cháy. Khi tín hiệu này xuất hiện, người vận hành phải kiểm tra ngay khu vực được xác định thay vì chỉ thực hiện thao tác Reset.

Đèn COMMON TROUBLE cho biết hệ thống đang tồn tại một hoặc nhiều lỗi kỹ thuật cần được kiểm tra.

Đèn BATTERY TROUBLE thường liên quan đến nguồn điện dự phòng, chẳng hạn bình ắc quy bị yếu, mất kết nối hoặc gặp sự cố.

Đèn GROUND FAULT cho biết hệ thống phát hiện sự cố liên quan đến tiếp địa hoặc cách điện của mạch.

Các tín hiệu này cần được phân biệt rõ với tín hiệu báo cháy để tránh xử lý sai tình huống.

5. Quy trình vận hành hệ thống báo cháy khi có cháy

Khi hệ thống báo cháy phát tín hiệu, người vận hành cần bình tĩnh thực hiện theo trình tự thay vì lập tức Reset hệ thống.

Bước 1: Kiểm tra tủ trung tâm báo cháy

Quan sát đèn Fire/Alarm và Zone để xác định khu vực phát tín hiệu. Nếu tủ có màn hình hiển thị địa chỉ hoặc vị trí thiết bị, cần ghi nhận chính xác thông tin được hiển thị.

Bước 2: Kiểm tra khu vực có tín hiệu

Nhanh chóng đến khu vực được báo động để xác định nguyên nhân. Cần kiểm tra dấu hiệu khói, lửa, nhiệt độ bất thường, mùi khét hoặc các dấu hiệu khác có thể gây cháy.

Bước 3: Báo động và tổ chức xử lý

Nếu xác định có cháy, cần thực hiện báo động theo phương án PCCC của công trình, thông báo cho những người có trách nhiệm và tổ chức thoát nạn.

Bước 4: Báo lực lượng PCCC

Khi có cháy thực tế, cần liên hệ lực lượng PCCC theo quy định. Tài liệu gốc hướng dẫn thông báo lực lượng PCCC qua số 114 đồng thời triển khai chữa cháy tại chỗ khi điều kiện cho phép.

Bước 5: Sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ

Đối với đám cháy mới phát sinh và nằm trong khả năng kiểm soát, có thể sử dụng bình chữa cháy hoặc họng nước chữa cháy phù hợp.

Không nên tiếp tục tiếp cận khi đám cháy đã phát triển lớn, có nhiều khói độc, nguy cơ nổ hoặc nguy hiểm đến tính mạng.

6. Cách xử lý sau khi hệ thống báo cháy đã hoạt động

Sau khi đám cháy được xử lý hoàn toàn và khu vực được xác nhận an toàn, hệ thống báo cháy mới được đưa về trạng thái bình thường.

Nếu tín hiệu xuất phát từ nút nhấn báo cháy bằng tay, cần khôi phục nút nhấn trước khi Reset tủ trung tâm. Sau khi Reset, cần kiểm tra để đảm bảo tủ không còn tín hiệu Fire hoặc Fault và đèn nguồn hiển thị đúng trạng thái.

Không nên Reset tủ khi chưa xác định nguyên nhân báo cháy. Việc Reset liên tục có thể làm mất thông tin cần thiết để xác định vị trí và nguyên nhân sự cố.

Sau khi hệ thống được khôi phục, cần ghi nhận sự kiện vào sổ vận hành và kiểm tra các thiết bị đã chịu tác động trong quá trình báo cháy.

7. Xử lý khi tủ báo cháy báo lỗi

Khi tủ báo cháy hiển thị Fault hoặc Trouble, người vận hành cần xác định loại lỗi trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

Đứt dây hoặc chập dây tín hiệu.
Đầu báo bị tháo khỏi đế.
Thiếu hoặc sai điện trở cuối tuyến.
Mất nguồn điện chính.
Nguồn ắc quy dự phòng yếu.
Lỗi module điều khiển hoặc giám sát.
Sự cố tiếp địa.
Thiết bị ngoại vi mất kết nối.

Tài liệu gốc cũng chỉ ra rằng việc tháo đầu báo khỏi đế, đứt dây, chập dây hoặc thiếu điện trở cuối đường dây có thể làm phát sinh lỗi Zone. Người vận hành chỉ nên thực hiện các thao tác trong phạm vi được đào tạo. Nếu không xác định được nguyên nhân, cần thông báo đơn vị chuyên môn để kiểm tra thay vì tự ý tháo thiết bị hoặc thay đổi cấu hình tủ.

8. Tắt còi và Reset hệ thống báo cháy

Trong quá trình xử lý tín hiệu, một số tủ báo cháy cho phép tắt âm báo tại tủ bằng chức năng Buzzer Silence hoặc tương đương. Thao tác này chỉ có tác dụng tắt âm báo tại tủ và không đồng nghĩa với việc sự cố đã được xử lý.

Đối với chuông hoặc còi báo cháy khu vực, chức năng Silence cũng chỉ nên được sử dụng theo quy trình vận hành của công trình.

Sau khi nguyên nhân được xác định và xử lý, người vận hành mới thực hiện Reset hệ thống.

Tài liệu gốc quy định khi Reset cần sử dụng quyền truy cập phù hợp, nhấn nút Reset và kiểm tra để đảm bảo hệ thống trở về trạng thái bình thường.

Điểm quan trọng là tắt còi không đồng nghĩa với xử lý sự cố. Người vận hành phải phân biệt rõ giữa việc tạm thời tắt âm báo và việc khôi phục hoàn toàn hệ thống.

9. Kiểm tra và bảo trì hệ thống báo cháy

Để hệ thống báo cháy hoạt động ổn định, cần thực hiện kiểm tra định kỳ các thiết bị đầu vào, thiết bị điều khiển và thiết bị cảnh báo. Các nội dung kiểm tra có thể bao gồm:

Kiểm tra đầu báo khói, đầu báo nhiệt và các thiết bị phát hiện cháy.
Vệ sinh đầu báo để hạn chế bụi bẩn làm ảnh hưởng độ nhạy.
Kiểm tra nút nhấn báo cháy bằng tay.
Kiểm tra chuông, còi và đèn báo cháy.
Kiểm tra tủ trung tâm và nguồn điện.
Kiểm tra nguồn ắc quy dự phòng.
Kiểm tra đường dây tín hiệu.
Kiểm tra các module điều khiển và giám sát.
Kiểm tra khả năng liên động với các hệ thống khác.

Tài liệu hướng dẫn cũng yêu cầu kiểm tra độ nhạy, đầu báo, bộ phận điều khiển, nguồn chất chữa cháy, vòi, lăng và các thành phần khác của hệ thống theo chu kỳ phù hợp. Việc kiểm tra cần được ghi nhận đầy đủ để phục vụ công tác quản lý và bảo trì lâu dài.

10. Hướng dẫn vận hành hệ thống chữa cháy bằng nước

Hệ thống chữa cháy bằng nước là một trong những thành phần quan trọng nhất của hệ thống PCCC tại các công trình dân dụng, thương mại, nhà xưởng và công trình công nghiệp. Hệ thống có nhiệm vụ cung cấp nước với lưu lượng và áp lực phù hợp để phục vụ chữa cháy thông qua sprinkler, họng nước chữa cháy trong nhà hoặc các thiết bị chữa cháy khác.

Một hệ thống chữa cháy bằng nước thường bao gồm bể nước PCCC, cụm bơm chữa cháy, đường ống cấp nước, van điều khiển, van một chiều, thiết bị giám sát áp lực, họng nước chữa cháy, sprinkler và các thiết bị liên quan.

Việc vận hành hệ thống PCCC bằng nước cần đảm bảo nguồn nước luôn sẵn sàng, các van được duy trì đúng trạng thái và cụm bơm có khả năng khởi động khi áp suất đường ống giảm.

Trước khi vận hành hoặc chạy thử hệ thống chữa cháy bằng nước, nhân viên kỹ thuật cần kiểm tra tổng thể tình trạng thiết bị. Các nội dung cần kiểm tra bao gồm:

Kiểm tra mực nước trong bể chữa cháy để đảm bảo đủ nguồn nước theo thiết kế.
Kiểm tra tình trạng các van chính và xác nhận van đang ở đúng trạng thái vận hành.
Kiểm tra áp suất trên đường ống và so sánh với giá trị vận hành bình thường.
Kiểm tra nguồn điện cấp cho tủ điều khiển và tình trạng nguồn dự phòng nếu có.
Kiểm tra bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp để đảm bảo thiết bị không có dấu hiệu bất thường.
Kiểm tra đường ống, mặt bích, khớp nối và các vị trí có nguy cơ rò rỉ nước.
Kiểm tra họng nước chữa cháy, cuộn vòi và lăng phun để đảm bảo có thể sử dụng khi cần thiết.
Kiểm tra đầu sprinkler và đảm bảo không có vật cản ảnh hưởng đến vùng phun nước.

Tài liệu vận hành yêu cầu trước khi vận hành phải kiểm tra van, tủ điều khiển, trụ chữa cháy, hệ thống chữa cháy tự động, áp suất và tình trạng của các thiết bị liên quan.

11. Hướng dẫn vận hành bơm chữa cháy

Cụm bơm chữa cháy có nhiệm vụ tạo áp lực và lưu lượng cần thiết cho mạng đường ống chữa cháy. Tùy theo thiết kế, hệ thống có thể sử dụng bơm bù áp, bơm điện chính và bơm diesel dự phòng. Trong trạng thái bình thường, các bơm cần được duy trì ở chế độ phù hợp để có thể tự động hoạt động khi hệ thống phát sinh nhu cầu chữa cháy.

Tài liệu hướng dẫn mô tả cụm bơm gồm bơm bù áp, bơm điện và bơm diesel, trong đó các bơm được điều khiển thông qua tủ điều khiển và tín hiệu áp suất của hệ thống.

11.1. Chế độ AUTO của bơm chữa cháy

Chế độ AUTO là chế độ quan trọng trong vận hành hệ thống PCCC vì cho phép bơm tự động khởi động khi áp suất đường ống giảm đến ngưỡng cài đặt.

Khi hệ thống không có nhu cầu sử dụng nước, áp suất đường ống được duy trì nhờ bơm bù áp. Khi xuất hiện hiện tượng giảm áp do rò rỉ nhỏ hoặc nhu cầu sử dụng nước theo thiết kế, bơm bù áp sẽ hoạt động để khôi phục áp suất.

Nếu áp suất tiếp tục giảm đến ngưỡng khởi động của bơm chính, bơm điện chính sẽ được kích hoạt. Trong trường hợp bơm điện không hoạt động hoặc áp suất tiếp tục giảm theo cấu hình của hệ thống, bơm diesel dự phòng có thể được kích hoạt.

Nguyên lý và ngưỡng khởi động thực tế phải căn cứ vào thiết kế và cài đặt của từng hệ thống. Không nên tự ý điều chỉnh công tắc áp suất chỉ để thay đổi thời điểm bơm khởi động.

11.2. Chế độ MAN của bơm chữa cháy

Chế độ MAN được sử dụng khi cần điều khiển bơm bằng tay trong quá trình kiểm tra, chạy thử hoặc xử lý một số tình huống kỹ thuật theo quy trình được phê duyệt.

Trước khi khởi động bằng tay, cần kiểm tra tình trạng đường ống, van, nguồn nước và các điều kiện an toàn liên quan. Sau khi bơm hoạt động, cần theo dõi áp suất, tiếng ồn, độ rung và tình trạng động cơ.

Nếu bơm xuất hiện tiếng ồn lớn, rung bất thường, nhiệt độ tăng cao hoặc các dấu hiệu không bình thường khác, cần dừng kiểm tra theo đúng quy trình kỹ thuật thay vì tiếp tục vận hành kéo dài.

11.3. Chế độ OFF và những lưu ý khi sử dụng

Khi tủ điều khiển ở chế độ OFF, bơm sẽ không thực hiện chức năng tự động theo cấu hình thông thường. Vì vậy, không nên duy trì bơm ở chế độ này trong thời gian hệ thống đang được đưa vào trạng thái bảo vệ bình thường.

Chế độ OFF chỉ nên được sử dụng trong quá trình bảo trì, sửa chữa hoặc thử nghiệm có kiểm soát và phải có người chịu trách nhiệm theo dõi.

Sau khi hoàn thành công việc, cần đưa bơm về chế độ vận hành yêu cầu, kiểm tra tín hiệu trên tủ điều khiển và xác nhận hệ thống đã trở lại trạng thái sẵn sàng.

Tài liệu gốc cũng lưu ý không tự ý thay đổi trạng thái vận hành, thông số cài đặt hoặc thực hiện các thao tác có thể làm hệ thống PCCC mất khả năng hoạt động.

12. Hướng dẫn kiểm tra bơm chữa cháy định kỳ

Bơm chữa cháy cần được kiểm tra thường xuyên để đảm bảo khả năng khởi động và duy trì áp lực khi có yêu cầu. Nội dung kiểm tra không chỉ dừng ở việc xác nhận bơm có chạy hay không mà cần đánh giá toàn bộ trạng thái hoạt động của cụm bơm. Các nội dung nên được kiểm tra gồm:

Kiểm tra tình trạng nguồn điện và tủ điều khiển của bơm.
Kiểm tra áp suất trên đường ống hút và đường ống đẩy.
Kiểm tra mực nước trong bể chữa cháy.
Kiểm tra tình trạng van hút và van đẩy của bơm.
Kiểm tra rò rỉ nước tại phớt, mặt bích và các khớp nối.
Kiểm tra độ rung và tiếng ồn trong quá trình bơm hoạt động.
Kiểm tra nhiệt độ động cơ và các dấu hiệu quá tải.
Kiểm tra khớp nối giữa động cơ và bơm.
Đối với bơm diesel, cần kiểm tra nhiên liệu, dầu bôi trơn và ắc quy khởi động.
Ghi nhận kết quả chạy thử và các thông số bất thường vào hồ sơ vận hành.

Theo tài liệu, bơm chữa cháy và các thiết bị liên quan cần được kiểm tra, vận hành và bảo dưỡng định kỳ hàng tuần; thời gian chạy thử tối thiểu được nêu là 10 phút ở áp lực theo yêu cầu của hệ thống.

13. Xử lý một số sự cố thường gặp của bơm chữa cháy

Trong quá trình vận hành, bơm chữa cháy có thể gặp nhiều tình trạng bất thường. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp tránh tình trạng sửa chữa sai hoặc làm thiết bị hư hỏng nghiêm trọng hơn.

13.1. Bơm chữa cháy không khởi động

Khi bơm không hoạt động, trước tiên cần kiểm tra nguồn điện cấp cho tủ điều khiển và động cơ. Sau đó kiểm tra trạng thái công tắc MAN/OFF/AUTO, tín hiệu điều khiển và các thiết bị bảo vệ.

Một số nguyên nhân có thể liên quan đến mất nguồn, CB bị ngắt, relay bảo vệ tác động, lỗi dây điều khiển, lỗi công tắc áp suất hoặc lỗi thiết bị điều khiển.

Nếu thiết bị bảo vệ đã tác động, không nên chỉ đóng lại CB hoặc reset relay mà chưa xác định nguyên nhân. Cần kiểm tra tình trạng động cơ và hệ thống điện trước khi đưa bơm trở lại hoạt động.

13.2. Bơm chạy nhưng áp lực không đạt yêu cầu

Trường hợp bơm vẫn hoạt động nhưng áp suất không đạt yêu cầu có thể liên quan đến nguồn nước, đường ống hút, van, tình trạng lọt khí hoặc khả năng làm việc của bơm.

Cần lần lượt kiểm tra mực nước bể, tình trạng van hút, van đẩy, đường ống hút và các vị trí có khả năng lọt khí.

Ngoài ra, cần kiểm tra chiều quay của động cơ, tình trạng cánh bơm và khả năng tắc nghẽn của đường ống. Không nên tự ý điều chỉnh áp suất cài đặt để che giấu tình trạng bơm không đạt thông số.

Tài liệu gốc cũng liệt kê các nguyên nhân liên quan đến van, đường ống, áp suất, nguồn nước và tình trạng vận hành của bơm khi xảy ra hiện tượng không đạt áp lực.

13.3. Bơm bị rung hoặc phát tiếng ồn bất thường

Rung và tiếng ồn bất thường có thể xuất hiện do lệch khớp nối, vòng bi bị hư hỏng, đường ống không ổn định hoặc bơm làm việc trong điều kiện không phù hợp.

Người vận hành cần kiểm tra tình trạng lắp đặt, khớp nối, vòng bi, đường ống hút và các dấu hiệu bất thường trong quá trình chạy thử.

Nếu rung động tăng mạnh hoặc có tiếng động bất thường, nên dừng thiết bị và yêu cầu đơn vị kỹ thuật kiểm tra. Việc tiếp tục vận hành khi bơm có dấu hiệu hư hỏng có thể gây ảnh hưởng đến động cơ, trục bơm và các bộ phận cơ khí khác.

14. Hướng dẫn vận hành hệ thống sprinkler

Sprinkler là hệ thống chữa cháy tự động được sử dụng phổ biến trong nhà xưởng, kho hàng, trung tâm thương mại, văn phòng và nhiều loại công trình khác.

Khác với họng nước chữa cháy cần người vận hành trực tiếp, sprinkler có khả năng tự động phun nước khi phần tử cảm nhiệt tại đầu phun đạt đến nhiệt độ kích hoạt.

Theo tài liệu được cung cấp, đầu sprinkler sử dụng loại có nhiệt độ kích hoạt 68°C. Khi đạt đến nhiệt độ này, phần tử cảm nhiệt tác động và nước được phun ra để kiểm soát đám cháy.

14.1. Kiểm tra đầu sprinkler

Trong quá trình kiểm tra hệ thống PCCC, cần đảm bảo đầu sprinkler không bị che khuất bởi trần giả, vật liệu, biển quảng cáo, thiết bị hoặc các vật dụng được lắp đặt bổ sung sau này.

Đầu sprinkler phải được giữ nguyên trạng thái thiết kế. Không được tự ý sơn phủ, treo vật dụng, tháo đầu phun hoặc thay đổi vị trí đầu sprinkler.

Nếu đầu sprinkler bị hư hỏng, ăn mòn hoặc đã kích hoạt, cần thay thế bằng chủng loại phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của hệ thống.

14.2. Kiểm tra van hệ thống sprinkler

Van của hệ thống sprinkler có vai trò kiểm soát nguồn nước cấp cho từng khu vực. Nếu van bị đóng ngoài ý muốn, khu vực tương ứng có thể không được cấp nước khi sprinkler hoạt động.

Vì vậy, người vận hành cần kiểm tra trạng thái van theo lịch và đảm bảo các van quan trọng được duy trì ở vị trí thiết kế.

Đối với những van có thiết bị giám sát, cần kiểm tra cả trạng thái cơ khí và tín hiệu trên hệ thống báo cháy hoặc hệ thống giám sát.

Không nên tự ý đóng van để xử lý một vấn đề nhỏ mà không có biện pháp kiểm soát thay thế, vì hành động này có thể làm giảm khả năng bảo vệ cháy của toàn bộ khu vực.

15. Hướng dẫn vận hành họng nước chữa cháy trong nhà

Họng nước chữa cháy trong nhà được sử dụng để cung cấp nước cho lực lượng chữa cháy hoặc người được đào tạo thực hiện chữa cháy ban đầu.

Một bộ họng nước thường gồm van góc, cuộn vòi, lăng phun và các phụ kiện kết nối.

Khi cần sử dụng, người vận hành cần mở tủ chữa cháy, lấy vòi và lăng phun, kết nối chắc chắn các đầu nối rồi mở van cấp nước.

Sau khi nước được cấp, lăng phun được hướng về phía đám cháy với khoảng cách phù hợp để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Tài liệu gốc hướng dẫn quy trình sử dụng tủ chữa cháy theo trình tự lấy vòi, kết nối vòi với van, kết nối lăng phun và mở van để đưa nước đến khu vực cháy.

15.1. Kiểm tra cuộn vòi và lăng phun

Cuộn vòi chữa cháy cần được kiểm tra thường xuyên để đảm bảo không bị nứt, thủng, mục hoặc biến dạng.

Đầu nối phải được kiểm tra khả năng kết nối và đảm bảo không bị kẹt hoặc hư hỏng.

Lăng phun phải có khả năng điều chỉnh theo cấu hình thiết kế và không bị tắc nghẽn.

Sau khi sử dụng, vòi cần được thu hồi, kiểm tra và bảo quản đúng cách. Nếu vòi bị ướt sau khi sử dụng, cần thực hiện các bước làm khô phù hợp trước khi cuộn và đưa vào tủ để tránh phát sinh nấm mốc hoặc làm giảm tuổi thọ vật liệu.

16. Xử lý rò rỉ nước trong hệ thống PCCC

Rò rỉ nước là một trong những sự cố thường gặp ở hệ thống chữa cháy bằng nước. Vị trí rò rỉ có thể xuất hiện tại van, mặt bích, khớp nối, đường ống, đầu sprinkler hoặc các thiết bị đầu cuối.

Khi phát hiện rò rỉ, cần xác định vị trí và mức độ ảnh hưởng trước khi thực hiện biện pháp xử lý.

Đối với rò rỉ nhỏ tại các mối nối, đơn vị kỹ thuật có thể kiểm tra lại kết nối và thực hiện biện pháp khắc phục phù hợp. Nếu rò rỉ xuất phát từ đường ống bị ăn mòn hoặc hư hỏng, cần đánh giá phạm vi ảnh hưởng và thay thế đoạn ống khi cần thiết.

Tài liệu vận hành cũng lưu ý rằng đường ống, van và đầu phun có thể xuất hiện rò rỉ sau thời gian dài sử dụng và cần được xử lý kịp thời để đưa hệ thống trở lại trạng thái bình thường.

Điều quan trọng là sau khi sửa chữa phải kiểm tra lại độ kín, áp suất và trạng thái van trước khi xác nhận hệ thống đã sẵn sàng.

17. Những lưu ý quan trọng khi vận hành hệ thống chữa cháy

Để đảm bảo hệ thống PCCC luôn hoạt động ổn định, người vận hành cần đặc biệt lưu ý một số nguyên tắc.

Không được tự ý đóng các van chính của hệ thống chữa cháy khi chưa có phương án kiểm soát phù hợp. Không sử dụng nước từ bể hoặc đường ống PCCC cho các mục đích không liên quan đến chữa cháy nếu việc này làm ảnh hưởng đến lượng nước dự trữ.

Không được chuyển bơm sang OFF trong thời gian dài khi công trình đang hoạt động bình thường. Khi cần sửa chữa hoặc bảo trì, phải có biện pháp đảm bảo an toàn và đưa hệ thống trở lại trạng thái sẵn sàng sau khi hoàn thành.

Không được tháo sprinkler, đầu báo cháy hoặc thiết bị PCCC chỉ vì thiết bị gây bất tiện trong quá trình sử dụng công trình. Nếu cần thay đổi vị trí thiết bị do cải tạo mặt bằng, phải thực hiện theo hồ sơ kỹ thuật và được người có thẩm quyền xem xét. Việc vận hành đúng không chỉ giúp thiết bị hoạt động tốt mà còn hạn chế nguy cơ hệ thống bị vô hiệu hóa trong thời điểm xảy ra cháy.

18. Hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy xách tay

Bình chữa cháy xách tay là phương tiện chữa cháy ban đầu được bố trí tại nhiều vị trí trong công trình như hành lang, văn phòng, phòng kỹ thuật, nhà xưởng, kho hàng và khu vực có nguy cơ cháy. Việc bố trí bình chữa cháy giúp người trong công trình có thể xử lý đám cháy ngay từ giai đoạn mới phát sinh nếu điều kiện thực tế cho phép.

Tùy theo loại đám cháy và thiết kế của công trình, bình chữa cháy có thể sử dụng chất chữa cháy dạng bột, khí CO₂ hoặc các loại chất chữa cháy chuyên dụng khác. Người vận hành cần hiểu rõ đặc tính của từng loại bình để lựa chọn phương tiện phù hợp.

18.1. Quy trình sử dụng bình chữa cháy

Khi phát hiện đám cháy nhỏ và xác định có thể xử lý an toàn, người sử dụng cần đưa bình chữa cháy đến vị trí phù hợp, đồng thời giữ khoảng cách an toàn với nguồn nhiệt. Đối với loại bình thông dụng, quy trình cơ bản gồm các bước:

Kiểm tra nhanh tình trạng bình và xác định bình phù hợp với loại đám cháy.
Mang bình đến vị trí thuận lợi nhưng không đứng ở hướng khói hoặc vị trí có nguy cơ bị lửa bao trùm.
Rút chốt an toàn trước khi thực hiện thao tác phun.
Hướng vòi hoặc loa phun về phía gốc đám cháy thay vì phun trực tiếp vào phần ngọn lửa.
Bóp cò hoặc tay van để bắt đầu phun chất chữa cháy.
Di chuyển hướng phun phù hợp để bao phủ khu vực cháy và kiểm soát đám cháy.

Tài liệu gốc hướng dẫn thao tác rút chốt an toàn, hướng miệng vòi về phía đám cháy và bóp cò để phun chất chữa cháy. Sau khi đám cháy được kiểm soát, cần tiếp tục quan sát để phát hiện khả năng cháy lại. Bình đã sử dụng dù chỉ một phần cũng cần được đưa đi kiểm tra và nạp lại theo đúng quy trình.

18.2. Kiểm tra bình chữa cháy định kỳ

Bình chữa cháy phải được bố trí ở nơi dễ nhìn, dễ tiếp cận và không bị che khuất bởi hàng hóa hoặc thiết bị khác.

Khi kiểm tra, cần quan sát tình trạng vỏ bình, chốt an toàn, tay bóp, vòi phun, loa phun và các bộ phận liên quan. Đối với bình có đồng hồ áp suất, cần kiểm tra chỉ thị áp suất và đánh giá theo yêu cầu của nhà sản xuất.

Đối với bình CO₂, phương pháp kiểm tra cần phù hợp với đặc tính của loại bình vì không phải loại bình nào cũng sử dụng đồng hồ áp suất để đánh giá lượng chất chữa cháy.

Tài liệu hướng dẫn cũng đề cập việc kiểm tra tình trạng bình, đồng hồ áp suất đối với bình bột và kiểm tra khối lượng đối với bình CO₂.

Không nên tự ý tháo van, nạp lại hoặc sửa chữa bình chữa cháy nếu không có thiết bị và chuyên môn phù hợp.

19. Hướng dẫn vận hành hệ thống hút khói

Hệ thống hút khói có nhiệm vụ kiểm soát và đưa khói ra khỏi khu vực được bảo vệ trong trường hợp cháy. Hệ thống này có ý nghĩa quan trọng đối với việc hỗ trợ thoát nạn và tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chữa cháy tiếp cận khu vực xảy ra sự cố.

Tùy thiết kế công trình, hệ thống có thể bao gồm quạt hút khói, quạt tăng áp, đường ống gió, van điều khiển, cửa hút khói và tủ điều khiển liên động với hệ thống báo cháy.

Khi hệ thống báo cháy phát hiện sự cố, tín hiệu liên động có thể được truyền đến hệ thống hút khói để kích hoạt quạt theo kịch bản đã được thiết kế.

19.1. Các chế độ vận hành quạt hút khói

Quạt hút khói thường được điều khiển theo các chế độ MAN, OFF và AUTO tùy cấu hình tủ điều khiển.

Ở chế độ AUTO, quạt có thể nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy hoặc tín hiệu điều khiển liên động để tự động khởi động khi xảy ra tình huống được thiết lập.

Ở chế độ MAN, người vận hành có thể điều khiển quạt bằng tay để kiểm tra hoặc thực hiện thao tác theo phương án vận hành của công trình.

Chế độ OFF chỉ nên sử dụng trong trường hợp bảo trì, sửa chữa hoặc kiểm tra có kiểm soát. Không nên để quạt hút khói ở trạng thái OFF khi công trình đang hoạt động bình thường nếu điều này làm mất chức năng bảo vệ của hệ thống.

Tài liệu gốc mô tả quạt hút khói có thể nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy hoặc tín hiệu cưỡng bức để khởi động.

19.2. Kiểm tra hệ thống hút khói

Khi kiểm tra hệ thống hút khói, cần đánh giá cả phần điện, phần cơ khí và khả năng liên động.

Các nội dung kiểm tra nên bao gồm:

Kiểm tra nguồn điện cấp cho tủ điều khiển và động cơ quạt.
Kiểm tra trạng thái MAN/OFF/AUTO của tủ điều khiển.
Kiểm tra tình trạng động cơ và quạt hút khói.
Kiểm tra độ rung, tiếng ồn và nhiệt độ của động cơ khi chạy thử.
Kiểm tra đường ống gió và các vị trí kết nối có dấu hiệu hư hỏng.
Kiểm tra van điều khiển và cửa hút khói theo cấu hình của hệ thống.
Kiểm tra tín hiệu liên động giữa hệ thống báo cháy và hệ thống hút khói.
Kiểm tra khả năng khởi động quạt khi nhận tín hiệu điều khiển.

Nếu phát hiện quạt không khởi động khi có tín hiệu liên động, cần xác định nguyên nhân từ nguồn điện, tủ điều khiển, dây tín hiệu, module điều khiển hoặc chính thiết bị quạt.

20. Hướng dẫn xử lý một số sự cố thường gặp của hệ thống PCCC

Trong quá trình vận hành, hệ thống PCCC có thể phát sinh các sự cố liên quan đến thiết bị điện, thiết bị cơ khí, đường ống hoặc hệ thống điều khiển. Việc xử lý cần dựa trên nguyên nhân thực tế và không nên chỉ thực hiện thao tác Reset để xóa cảnh báo.

20.1. Tủ báo cháy liên tục báo lỗi

Khi tủ báo cháy liên tục hiển thị Fault hoặc Trouble, trước tiên cần xác định khu vực và loại lỗi được hiển thị. Nếu lỗi liên quan đến đường dây, cần kiểm tra dây tín hiệu, đầu nối, thiết bị cuối tuyến và các thiết bị trên cùng mạch. Nếu lỗi liên quan đến nguồn, cần kiểm tra nguồn điện chính và nguồn dự phòng. Sau khi sửa chữa phải kiểm tra lại hệ thống và chỉ Reset khi nguyên nhân gây lỗi đã được xử lý.

20.2. Bơm chữa cháy không tự động khởi động

Nếu bơm không khởi động khi áp suất hệ thống giảm, cần kiểm tra trước tiên chế độ AUTO của tủ điều khiển.

Sau đó kiểm tra nguồn điện, công tắc áp suất, tín hiệu điều khiển, relay và các thiết bị bảo vệ.

Đối với bơm diesel, cần kiểm tra thêm tình trạng ắc quy, nhiên liệu, bộ điều khiển khởi động và các cảnh báo trên tủ.

Không nên tự ý thay đổi ngưỡng áp suất để ép bơm hoạt động nếu chưa xác định nguyên nhân.

20.3. Áp suất hệ thống giảm liên tục

Áp suất đường ống giảm có thể xuất phát từ rò rỉ nước, van không kín, đầu sprinkler bị tác động hoặc lỗi của bơm bù áp.

Người vận hành cần kiểm tra áp suất, quan sát các khu vực có đường ống nổi, phòng kỹ thuật, van và các thiết bị đầu cuối.

Nếu không phát hiện rò rỉ bên ngoài nhưng áp suất vẫn giảm, cần kiểm tra sâu hơn hệ thống van, van một chiều và khả năng rò rỉ ngầm.

20.4. Bơm hoạt động nhưng áp suất không đạt

Khi bơm chạy nhưng áp suất thấp hơn giá trị yêu cầu, cần kiểm tra nguồn nước, van hút, van đẩy, đường ống hút, khả năng lọt khí và tình trạng cánh bơm.

Ngoài ra, cần kiểm tra chiều quay của động cơ và tình trạng cơ khí của bơm.

Không nên điều chỉnh van hoặc thông số áp suất một cách tùy tiện nhằm tạo ra chỉ số áp suất cao hơn trên đồng hồ. Việc xử lý phải xác định đúng nguyên nhân để đảm bảo bơm thực sự đáp ứng yêu cầu của hệ thống.

21. Kiểm tra và bảo trì hệ thống PCCC định kỳ

Vận hành và bảo trì là hai công việc có mối quan hệ chặt chẽ. Nếu chỉ vận hành mà không bảo trì, các thiết bị có thể xuống cấp theo thời gian và làm giảm độ tin cậy của toàn hệ thống.

Một chương trình bảo trì hệ thống PCCC cần được xây dựng phù hợp với quy mô công trình, loại thiết bị, điều kiện môi trường và yêu cầu của nhà sản xuất.

Tài liệu gốc đưa ra các nội dung kiểm tra bao gồm vệ sinh thiết bị, kiểm tra thiết bị điều khiển, đường ống, van, thiết bị ngoại vi, vận hành thử và kiểm tra liên động của hệ thống PCCC.

21.1. Kiểm tra thường xuyên

Việc kiểm tra thường xuyên giúp phát hiện nhanh những dấu hiệu bất thường có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của hệ thống.

Nội dung kiểm tra có thể bao gồm tình trạng tủ báo cháy, nguồn điện, tín hiệu lỗi, áp suất hệ thống, mực nước bể PCCC, tình trạng van, bơm chữa cháy và các thiết bị đầu cuối.

Những bất thường phát hiện trong quá trình kiểm tra cần được ghi nhận và xử lý theo mức độ ảnh hưởng.

21.2. Kiểm tra hàng tuần

Đối với cụm bơm chữa cháy, việc chạy thử định kỳ giúp kiểm tra khả năng khởi động và tình trạng hoạt động của thiết bị.

Theo tài liệu, bơm chữa cháy cần được kiểm tra, vận hành và bảo dưỡng định kỳ hàng tuần, với thời gian chạy thử tối thiểu được nêu là 10 phút ở áp lực theo yêu cầu của hệ thống.

Trong quá trình chạy thử, cần theo dõi áp suất, tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ động cơ và các tín hiệu trên tủ điều khiển.

21.3. Kiểm tra định kỳ hệ thống báo cháy

Hệ thống báo cháy cần được kiểm tra đầu báo, nút nhấn, chuông, còi, đèn báo, tủ trung tâm, nguồn điện và đường dây tín hiệu.

Việc kiểm tra không nên chỉ dựa trên trạng thái đèn báo của tủ mà cần đánh giá khả năng hoạt động thực tế của thiết bị.

Các đầu báo cần được vệ sinh phù hợp để hạn chế bụi bẩn ảnh hưởng đến khả năng phát hiện cháy. Các nút nhấn, chuông và còi cũng cần được kiểm tra để đảm bảo có thể hoạt động khi cần thiết.

22. Kiểm tra hệ thống chữa cháy bằng nước

Hệ thống đường ống và thiết bị chữa cháy bằng nước cần được kiểm tra để phát hiện rò rỉ, ăn mòn, hư hỏng hoặc thay đổi trạng thái van.

Các van quan trọng phải được duy trì ở đúng vị trí thiết kế. Những van có chức năng giám sát cần được kiểm tra cả trạng thái cơ khí và tín hiệu truyền về hệ thống.

Bể nước chữa cháy phải được kiểm tra mực nước và đảm bảo khả năng cấp nước theo yêu cầu của công trình.

Họng nước, cuộn vòi, lăng phun và các thiết bị chữa cháy khác cần được giữ trong trạng thái dễ tiếp cận và không bị hàng hóa hoặc vật dụng che chắn.

23. Quản lý và ghi chép nhật ký vận hành hệ thống PCCC

Một trong những nội dung quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là việc ghi chép nhật ký vận hành.

Mỗi lần kiểm tra hoặc chạy thử cần ghi nhận các thông tin cần thiết như ngày kiểm tra, người thực hiện, thiết bị được kiểm tra, thông số quan sát được, tình trạng bất thường và biện pháp xử lý.

Đối với bơm chữa cháy, có thể ghi nhận thời gian khởi động, áp suất, thời gian chạy thử và các dấu hiệu bất thường.

Đối với tủ báo cháy, cần ghi nhận các sự kiện Fire, Fault, Trouble hoặc các tín hiệu bất thường đã xuất hiện.

Việc duy trì nhật ký giúp người quản lý có thể theo dõi lịch sử thiết bị và đánh giá xu hướng xuống cấp. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để đơn vị bảo trì xác định những thiết bị cần kiểm tra chuyên sâu.

24. Những điều không được tự ý thay đổi khi vận hành hệ thống PCCC

Hệ thống PCCC được thiết kế thành một hệ thống liên kết, vì vậy một thay đổi nhỏ ở một thiết bị có thể ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác. Người vận hành không nên tự ý:

Thay đổi thông số cài đặt của tủ báo cháy hoặc tủ bơm.
Đóng van chính của hệ thống chữa cháy khi không có phương án kiểm soát.
Chuyển bơm chữa cháy sang OFF trong thời gian công trình đang được bảo vệ.
Ngắt nguồn điện của tủ báo cháy.
Tháo hoặc vô hiệu hóa đầu báo cháy.
Tháo đầu sprinkler hoặc thay đổi vị trí đầu phun.
Ngắt các thiết bị liên động giữa hệ thống PCCC và hệ thống cơ điện.
Sử dụng nguồn nước PCCC cho mục đích khác làm ảnh hưởng đến lượng nước dự trữ.
Tự ý thay đổi ngưỡng khởi động của bơm chữa cháy.
Tự ý sửa chữa thiết bị khi không có chuyên môn phù hợp.

Tài liệu gốc cũng nhấn mạnh việc không tự ý tháo thiết bị, thay đổi cài đặt tủ điều khiển hoặc xả nước từ hệ thống PCCC cho mục đích khác.

25. Quy trình vận hành hệ thống PCCC khi xảy ra cháy

Khi xảy ra cháy, các hệ thống PCCC cần được vận hành đồng bộ theo phương án của công trình. Quy trình tổng quát có thể được triển khai theo trình tự:

Phát hiện cháy → Báo động → Xác định vị trí → Thông báo lực lượng PCCC → Tổ chức thoát nạn → Sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ → Kiểm soát hệ thống PCCC → Khắc phục hậu quả → Kiểm tra và khôi phục hệ thống.

Ngay khi có tín hiệu báo cháy, người vận hành cần xác định khu vực phát tín hiệu và nhanh chóng kiểm tra thực tế.

Nếu xác định có cháy, cần kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp của công trình, thông báo cho người có trách nhiệm và tổ chức thoát nạn.

Trong trường hợp có thể kiểm soát đám cháy một cách an toàn, người được đào tạo có thể sử dụng bình chữa cháy hoặc họng nước chữa cháy phù hợp.

Tuy nhiên, việc chữa cháy tại chỗ không được đặt cao hơn an toàn con người. Khi đám cháy phát triển lớn, có nhiều khói, nguy cơ nổ hoặc nguy cơ sập đổ, cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và chờ lực lượng chuyên nghiệp xử lý.

26. Khôi phục hệ thống PCCC sau sự cố

Sau khi đám cháy được xử lý, hệ thống PCCC cần được kiểm tra trước khi đưa trở lại trạng thái bình thường.

Đối với hệ thống báo cháy, cần kiểm tra các đầu báo, nút nhấn, module và tủ trung tâm đã phát tín hiệu.

Đối với hệ thống sprinkler, những đầu phun đã kích hoạt cần được thay thế bằng loại phù hợp. Đường ống và van cần được kiểm tra lại trước khi cấp nước trở lại.

Đối với hệ thống bơm chữa cháy, cần kiểm tra tình trạng bơm, tủ điều khiển, nguồn điện và các thiết bị liên quan.

Đối với bình chữa cháy đã sử dụng, cần đưa bình đi kiểm tra và nạp lại hoặc thay thế theo yêu cầu.

Chỉ sau khi toàn bộ hệ thống được kiểm tra và xác nhận đủ điều kiện mới nên đưa hệ thống trở lại trạng thái sẵn sàng.

27. Checklist kiểm tra vận hành hệ thống PCCC

Để công tác quản lý dễ thực hiện, ban quản lý công trình có thể xây dựng checklist kiểm tra theo từng nhóm thiết bị.

Hệ thống báo cháy

Kiểm tra nguồn điện và trạng thái tủ trung tâm.
Kiểm tra các tín hiệu Fire, Fault và Trouble.
Kiểm tra nguồn dự phòng và tình trạng ắc quy.
Kiểm tra đầu báo và nút nhấn báo cháy.
Kiểm tra chuông, còi và đèn báo cháy.
Kiểm tra đường dây và thiết bị liên quan.

Hệ thống bơm chữa cháy

Kiểm tra mực nước bể PCCC.
Kiểm tra trạng thái van hút và van đẩy.
Kiểm tra chế độ AUTO của tủ bơm.
Kiểm tra khả năng khởi động của bơm.
Kiểm tra áp suất khi bơm hoạt động.
Kiểm tra tiếng ồn, độ rung và nhiệt độ động cơ.
Đối với bơm diesel, kiểm tra nhiên liệu và ắc quy.

Hệ thống đường ống và sprinkler

Kiểm tra rò rỉ đường ống.
Kiểm tra trạng thái các van.
Kiểm tra đầu sprinkler.
Kiểm tra họng nước chữa cháy.
Kiểm tra cuộn vòi và lăng phun.
Đảm bảo thiết bị không bị che khuất hoặc cản trở.

Bình chữa cháy

Kiểm tra vị trí bố trí bình.
Kiểm tra tình trạng vỏ bình.
Kiểm tra chốt và tay bóp.
Kiểm tra vòi hoặc loa phun.
Kiểm tra áp suất đối với loại có đồng hồ.
Kiểm tra tình trạng bình sau khi sử dụng.

28. Kết luận: Vận hành hệ thống PCCC đúng cách để đảm bảo an toàn

Hướng dẫn vận hành hệ thống PCCC không chỉ là tài liệu dành cho nhân viên kỹ thuật mà còn là cơ sở để ban quản lý công trình duy trì hệ thống ở trạng thái sẵn sàng trong suốt quá trình sử dụng.

Một hệ thống PCCC hiệu quả cần đảm bảo sự phối hợp giữa hệ thống báo cháy, bơm chữa cháy, sprinkler, họng nước, bình chữa cháy, hệ thống hút khói và các thiết bị liên động. Mỗi thiết bị đều có chức năng riêng nhưng cùng hướng đến mục tiêu phát hiện sớm, cảnh báo nhanh, kiểm soát đám cháy và hỗ trợ thoát nạn.

Trong quá trình vận hành, cần thường xuyên kiểm tra tủ báo cháy, nguồn điện, bơm chữa cháy, bể nước, van, đường ống, sprinkler, họng nước và bình chữa cháy. Những dấu hiệu bất thường cần được ghi nhận và xử lý kịp thời thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố mới kiểm tra.

Đặc biệt, người vận hành không được tự ý thay đổi thông số, vô hiệu hóa thiết bị hoặc đóng các van quan trọng của hệ thống. Những công việc sửa chữa, hiệu chỉnh và bảo trì chuyên sâu cần được thực hiện bởi người có chuyên môn phù hợp và theo hồ sơ kỹ thuật của công trình.

Một quy trình vận hành và bảo trì hệ thống PCCC được tổ chức khoa học sẽ giúp giảm nguy cơ thiết bị không hoạt động khi xảy ra cháy, nâng cao khả năng xử lý sự cố và góp phần bảo vệ an toàn cho con người cũng như tài sản.

Khi áp dụng thực tế, các thông số vận hành, chu kỳ kiểm tra và phương pháp bảo trì phải được đối chiếu với hồ sơ thiết kế, hồ sơ hoàn công, hướng dẫn của nhà sản xuất và các quy định PCCC hiện hành. Nội dung hướng dẫn trên có tính chất tham khảo và không thay thế quy trình vận hành được phê duyệt riêng cho từng công trình.

LINK TẢI FILE HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC

HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC

XEM THÊM VỀ BIỆN PHÁP THI CÔNG HỆ THỐNG PCCC: THI CÔNG HỆ THỐNG PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

LIÊN HỆ

Bạn cần tư vấn thiết kế – thi công PCCC hãy liện hệ thông tin bên dưới để được tư vấn và báo giá

CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TRIỀU MINH