THIẾT KẾ HỆ THỐNG HÚT KHÓI HÀNH LANG- CẬP NHẬT 2026

THIẾT KẾ HỆ THỐNG HÚT KHÓI HÀNH LANG CẬP NHẬT THEO TIÊU CHUẨN PCCC MỚI NHẤT, CHI TIẾT TỪ PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN ĐÍNH KÈM THUYẾT MINH, BẢNG TÍNH

1. Tổng Quan Về Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

Trong các công trình cao tầng hiện nay như chung cư, khách sạn, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học và tòa nhà văn phòng, hệ thống hút khói hành lang là một trong những hạng mục quan trọng của hệ thống cơ điện (MEP) và phòng cháy chữa cháy (PCCC). Hệ thống này được thiết kế nhằm thu gom, kiểm soát và thải khói phát sinh khi xảy ra hỏa hoạn ra khỏi khu vực hành lang, sảnh chung và các tuyến thoát nạn của công trình.

Thực tế cho thấy phần lớn thương vong trong các vụ cháy không đến từ ngọn lửa mà chủ yếu do khói và các loại khí độc sinh ra trong quá trình cháy. Chỉ sau vài phút kể từ khi đám cháy xuất hiện, khói có thể nhanh chóng lan truyền qua hành lang, buồng đệm, sảnh thang máy và các không gian giao thông chung, làm giảm tầm nhìn, gây mất phương hướng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thoát nạn của con người.

Table of Contents

Hệ thống hút khói hành lang hoạt động bằng cách sử dụng quạt hút chuyên dụng kết hợp với mạng lưới đường ống gió, cửa hút khói, van ngăn cháy và hệ thống điều khiển tự động. Khi nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy, quạt hút khói sẽ khởi động và các van hút khói tại khu vực xảy ra cháy sẽ mở để nhanh chóng hút khói về trục kỹ thuật và thải ra ngoài công trình. Nhờ đó, khu vực hành lang được duy trì trong điều kiện an toàn hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thoát nạn và công tác cứu hộ cứu nạn.

Khác với hệ thống thông gió thông thường chỉ phục vụ nhu cầu trao đổi không khí và tạo môi trường tiện nghi cho người sử dụng, hệ thống hút khói hành lang được thiết kế để làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao, nồng độ khói lớn và phải đảm bảo khả năng vận hành ổn định trong suốt thời gian diễn ra sự cố cháy.

Chính vì vậy, quá trình thiết kế đòi hỏi phải thực hiện đầy đủ các bước tính toán lưu lượng hút khói, lựa chọn quạt chịu nhiệt, xác định kích thước đường ống, tính tổn thất áp suất và xây dựng phương án điều khiển phù hợp với từng loại công trình.

Đối với nhiều công trình thuộc diện thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, hệ thống hút khói hành lang là yêu cầu bắt buộc theo quy định của QCVN 06 và các tiêu chuẩn thiết kế hiện hành. Một hệ thống được tính toán chính xác không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn góp phần bảo vệ tính mạng con người, hạn chế thiệt hại tài sản và nâng cao mức độ an toàn tổng thể cho công trình.

THIẾT KẾ HỆ THỐNG HÚT KHÓI HÀNH LANG

2. Tầm Quan Trọng Của Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

2.1 Đảm Bảo Điều Kiện Thoát Nạn An Toàn Cho Người Sử Dụng

Khi xảy ra hỏa hoạn, hành lang là tuyến giao thông chính dẫn người sử dụng đến buồng thang thoát hiểm hoặc các lối thoát nạn an toàn. Nếu khói tích tụ với mật độ lớn trong hành lang, tầm nhìn sẽ giảm nhanh chóng, gây hoảng loạn và làm tăng nguy cơ mắc kẹt trong đám cháy. Hệ thống hút khói giúp duy trì môi trường thông thoáng trong khoảng thời gian cần thiết để mọi người có thể di chuyển đến nơi an toàn.

2.2 Hạn Chế Sự Lan Truyền Của Khói Và Khí Độc

Khói thường lan truyền nhanh hơn ngọn lửa và có khả năng xâm nhập vào nhiều khu vực khác nhau thông qua hành lang, giếng thang máy hoặc các trục kỹ thuật. Việc hút và thải khói kịp thời giúp cô lập khu vực cháy, hạn chế sự lan truyền của các sản phẩm cháy sang những không gian lân cận và giảm thiểu nguy cơ thiệt hại cho toàn bộ công trình.

2.3 Hỗ Trợ Hiệu Quả Cho Công Tác Chữa Cháy Và Cứu Hộ

Môi trường ít khói giúp lực lượng chữa cháy dễ dàng tiếp cận hiện trường, xác định vị trí đám cháy và triển khai các biện pháp cứu hộ cứu nạn một cách nhanh chóng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các công trình cao tầng có mật độ người sử dụng lớn.

2.4 Đáp Ứng Các Yêu Cầu Về Thẩm Duyệt Và Nghiệm Thu PCCC

Việc thiết kế hệ thống hút khói hành lang theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật giúp chủ đầu tư thuận lợi hơn trong quá trình thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy và đưa công trình vào khai thác sử dụng. Đồng thời, hệ thống được tính toán bài bản còn giúp giảm chi phí cải tạo, sửa đổi trong tương lai và đảm bảo công trình luôn đáp ứng các yêu cầu về an toàn cháy nổ.

3. Tiêu Chuẩn Thiết Kế Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

Trong quá trình thiết kế hệ thống hút khói hành lang, việc tuân thủ các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả khi xảy ra sự cố cháy, đồng thời đáp ứng yêu cầu thẩm duyệt và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy của cơ quan chức năng. Tùy theo loại công trình và yêu cầu của chủ đầu tư, kỹ sư thiết kế có thể áp dụng các tiêu chuẩn Việt Nam hoặc tiêu chuẩn quốc tế, tuy nhiên đối với các dự án xây dựng tại Việt Nam, TCVN và QCVN vẫn là cơ sở pháp lý quan trọng nhất.

3.1 TCVN 5687:2010 – Thông Gió, Điều Hòa Không Khí Và Hệ Thống Hút Khói

TCVN 5687:2010 là tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến nhất trong thiết kế hệ thống hút khói cho nhà và công trình. Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn cụ thể về phương pháp xác định lưu lượng hút khói, vận tốc gió trong hệ thống, nhiệt độ tính toán của khói cũng như các yêu cầu đối với đường ống và cửa hút khói.

Một số yêu cầu quan trọng thường được áp dụng trong thiết kế bao gồm việc giới hạn vận tốc hút khói tại cửa hút không vượt quá 5 m/s nhằm đảm bảo hiệu quả thu gom khói. Nhiệt độ tính toán của khói trong hành lang thường được lấy khoảng 300°C với khối lượng riêng khoảng 0,6 kg/m³. Ngoài ra, tiêu chuẩn cũng quy định chiều dài hành lang phục vụ bởi một cửa hút khói không nên vượt quá 30 m nhằm đảm bảo khả năng thu gom khói đồng đều trên toàn bộ khu vực cần bảo vệ.

Đây cũng là tiêu chuẩn cung cấp các công thức tính toán lưu lượng hút khói cho hành lang, sảnh chung và các không gian khác trong công trình.

3.2 QCVN 06 Về An Toàn Cháy Cho Nhà Và Công Trình

QCVN 06 là quy chuẩn quan trọng nhất liên quan đến công tác phòng cháy chữa cháy trong xây dựng. Đối với hệ thống hút khói hành lang, quy chuẩn đưa ra nhiều yêu cầu bắt buộc liên quan đến việc bố trí thiết bị, tổ chức hệ thống và phương án vận hành khi xảy ra cháy.

Theo quy chuẩn, hệ thống hút khói phục vụ hành lang phải được thiết kế độc lập với hệ thống hút khói của các phòng chức năng nhằm tránh ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình vận hành. Các cửa hút khói phải được bố trí ở khu vực sát trần hành lang vì đây là nơi khói nóng tập trung nhiều nhất khi xảy ra cháy.

Đối với các công trình nhiều tầng, hệ thống hút khói cơ khí là giải pháp bắt buộc nhằm đảm bảo hiệu quả kiểm soát khói trong mọi điều kiện vận hành. Bên cạnh đó, vị trí xả khói cũng phải được tính toán hợp lý để tránh hiện tượng khói quay trở lại công trình hoặc bị hút vào hệ thống cấp gió tươi.

3.3 Tiêu Chuẩn BS EN 12101

BS EN 12101 là bộ tiêu chuẩn châu Âu chuyên về hệ thống kiểm soát khói và nhiệt. Mặc dù không phải là tiêu chuẩn bắt buộc tại Việt Nam nhưng hiện nay nhiều dự án khách sạn, bệnh viện, trung tâm thương mại và công trình có vốn đầu tư nước ngoài vẫn tham khảo tiêu chuẩn này trong quá trình thiết kế.

Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu về khả năng chịu nhiệt của quạt hút khói, đặc tính kỹ thuật của van chặn lửa, phương pháp thử nghiệm hệ thống và các tiêu chí đánh giá hiệu quả kiểm soát khói trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn.

Việc kết hợp TCVN 5687, QCVN 06 và BS EN 12101 giúp hệ thống đạt mức độ an toàn cao hơn và phù hợp với các dự án có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt.

4. Nguyên Lý Hoạt Động Của Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

Để thiết kế hệ thống hút khói hiệu quả, trước tiên cần hiểu rõ nguyên lý vận hành của hệ thống trong điều kiện xảy ra cháy. Hệ thống hút khói hành lang hoạt động theo cơ chế phát hiện cháy, kích hoạt tự động và hút thải khói ra khỏi công trình thông qua các thiết bị cơ khí chuyên dụng.

Trong điều kiện vận hành bình thường, quạt hút khói không hoạt động hoặc hoạt động ở trạng thái chờ. Các van điều khiển trên đường ống hút khói được đóng để ngăn sự trao đổi không khí không cần thiết giữa các tầng và hạn chế tổn thất năng lượng.

Khi xảy ra cháy, đầu báo khói hoặc đầu báo nhiệt tại khu vực sự cố sẽ truyền tín hiệu về trung tâm báo cháy. Sau khi nhận tín hiệu, trung tâm điều khiển sẽ kích hoạt quạt hút khói đồng thời gửi lệnh mở các van hút khói tại khu vực cần bảo vệ.

Theo nguyên tắc thiết kế được áp dụng phổ biến trong các công trình cao tầng, không chỉ tầng xảy ra cháy mà cả tầng phía trên và tầng phía dưới cũng được tham gia vào quá trình hút khói. Điều này xuất phát từ đặc tính lan truyền của khói nóng khi chúng có xu hướng di chuyển theo phương thẳng đứng thông qua các khe cửa, giếng thang và các trục kỹ thuật.

Như vậy, trong một kịch bản cháy điển hình sẽ có ba tầng hoạt động đồng thời gồm tầng cháy, tầng trên liền kề và tầng dưới liền kề. Các van điều khiển tại ba tầng này sẽ mở hoàn toàn để khói được hút vào đường ống, trong khi các tầng còn lại vẫn đóng nhằm tập trung toàn bộ công suất hút khói vào khu vực xảy ra sự cố.

Khói sau khi được thu gom từ các cửa hút sẽ đi qua hệ thống đường ống nhánh, tập trung về trục đứng hút khói và được quạt hút chịu nhiệt vận chuyển lên mái hoặc khu vực xả khói theo thiết kế. Toàn bộ lượng khói sau đó được thải ra môi trường bên ngoài thông qua cửa xả khói chuyên dụng, bảo đảm không ảnh hưởng đến các khu vực cấp gió tươi hoặc khu vực tập trung đông người.

Nhờ nguyên lý hoạt động này, hệ thống có khả năng duy trì hành lang và tuyến thoát hiểm trong trạng thái ít khói hơn, kéo dài thời gian thoát nạn an toàn cho người sử dụng công trình và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác cứu hộ cứu nạn khi xảy ra hỏa hoạn.

5. Phân Loại Hệ Thống Hút Khói Trong Công Trình ống gió chống cháy

Tùy theo đặc điểm kiến trúc và công năng sử dụng, hệ thống hút khói trong công trình thường được chia thành nhiều khu vực độc lập nhằm đảm bảo hiệu quả vận hành và đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn PCCC.

5.1 Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

Đây là hệ thống phổ biến nhất trong các tòa nhà cao tầng. Khói được thu gom thông qua các cửa hút bố trí dọc hành lang và được dẫn về trục đứng hút khói. Quạt hút thường được đặt trên mái nhằm tạo áp suất âm cho toàn bộ hệ thống.

Khi xảy ra cháy, van điều khiển tại tầng cháy và các tầng lân cận sẽ tự động mở để hút khói trực tiếp từ khu vực cần bảo vệ. Giải pháp này vừa đảm bảo hiệu quả hút khói vừa giảm kích thước quạt và đường ống so với phương án hút đồng thời toàn bộ các tầng.

5.2 Hệ Thống Hút Khói Khu Văn Phòng Và Thương Mại

Đối với các khu vực có diện tích lớn như văn phòng mở, trung tâm thương mại hoặc sảnh công cộng, lượng khói phát sinh khi cháy thường lớn hơn nhiều so với hành lang.

Trong trường hợp này, hệ thống hút khói thường được thiết kế riêng biệt với các quạt hướng trục hoặc quạt ly tâm công suất lớn nhằm đáp ứng lưu lượng hút khói theo diện tích bảo vệ.

5.3 Hệ Thống Hút Khói Tầng Hầm

Tầng hầm là khu vực có nguy cơ tích tụ khói và khí độc cao nhất khi xảy ra cháy. Do đó hệ thống hút khói tầng hầm thường được kết hợp với hệ thống thông gió thông thường.

Trong chế độ vận hành bình thường, hệ thống hoạt động với chức năng thông gió và hút khí thải phương tiện. Khi có tín hiệu báo cháy, hệ thống chuyển sang chế độ hút khói sự cố với lưu lượng lớn hơn nhằm nhanh chóng loại bỏ khói khỏi khu vực tầng hầm.

THÔNG GIÓ TẦNG HẦM: GIẢI PHÁP THIẾT KẾ, THI CÔNG

6. Phương Pháp Tính Toán Lưu Lượng Hút Khói Hành Lang

Xác định lưu lượng hút khói là bước quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình thiết kế. Mọi tính toán về kích thước đường ống, lựa chọn quạt, kích thước cửa hút khói và tổn thất áp suất đều phụ thuộc vào giá trị này.

Theo TCVN 5687:2010, lưu lượng khói cần hút đối với hành lang được xác định dựa trên số lượng người thoát nạn và kích thước cửa thoát hiểm.

Đối với nhà công cộng, nhà hành chính và văn phòng: G1=4300*B*n*H^1.5*Kd

Trong đó:

B là chiều rộng cánh cửa lớn nhất dẫn từ hành lang ra cầu thang thoát hiểm hoặc ra ngoài công trình.
H là chiều cao cửa thoát hiểm.
n là hệ số phụ thuộc chiều rộng cửa thoát hiểm.
Kd là hệ số xét đến thời gian mở cửa trong quá trình thoát nạn.

Theo hồ sơ tính toán mẫu, cửa thoát hiểm có chiều rộng 0,9 m nên hệ số n được lấy bằng 0,91. Đồng thời số lượng người thoát nạn lớn hơn 25 người nên hệ số Kd được lấy bằng 1. Sau khi xác định các thông số đầu vào, kỹ sư sẽ tính được khối lượng khói cần hút ra khỏi hành lang khi xảy ra cháy.

BẢNG TÍNH HÚT KHÓI HÀNH LANG

7. Chuyển Đổi Sang Lưu Lượng Không Khí Thiết Kế

Giá trị tính được từ công thức trên là khối lượng khói. Tuy nhiên các thiết bị cơ khí như quạt hút, cửa gió và đường ống lại được lựa chọn theo đơn vị lưu lượng thể tích.

Do đó cần thực hiện bước chuyển đổi từ khối lượng khói sang lưu lượng không khí. Theo TCVN 5687:2010, đối với khói phát sinh trong hành lang có thể lấy:

Nhiệt độ khói khoảng 300°C.
Khối lượng riêng của khói khoảng 0,6 kg/m³.

Lưu lượng thể tích được xác định bằng cách lấy khối lượng khói chia cho khối lượng riêng của hỗn hợp khói nóng. Kết quả thu được chính là lưu lượng hút khói của một tầng.

Do hệ thống được thiết kế để phục vụ đồng thời tầng cháy, tầng trên và tầng dưới nên lưu lượng quạt hút trung tâm cần được tính bằng tổng lưu lượng của ba tầng hoạt động cùng lúc. Ngoài ra, thông thường kỹ sư sẽ cộng thêm khoảng 10% dự phòng để bù cho sai số thi công, tổn thất phát sinh và khả năng mở rộng trong tương lai.

8. Tính Toán Kích Thước Đường Ống Hút Khói

Sau khi xác định được lưu lượng thiết kế, bước tiếp theo là lựa chọn kích thước đường ống phù hợp. Nguyên tắc thiết kế là lựa chọn vận tốc gió đủ lớn để giảm kích thước ống nhưng không quá lớn làm tăng tổn thất áp suất. Đối với hệ thống hút khói hành lang, vận tốc trong ống chính thường được lựa chọn trong khoảng từ 12 đến 15 m/s.

Diện tích tiết diện đường ống được xác định theo công thức: S=Q/V

Trong đó:

S là diện tích tiết diện ống gió.
Q là lưu lượng gió.
V là vận tốc thiết kế trong đường ống.

Sau khi xác định diện tích tiết diện yêu cầu, kỹ sư sẽ quy đổi sang kích thước tiêu chuẩn để thuận tiện cho việc gia công và lắp đặt. Đối với các trục đứng hút khói, kích thước thường lớn hơn đáng kể so với các nhánh hành lang vì phải thu gom lưu lượng từ nhiều tầng khác nhau.

9. Tính Toán Cửa Hút Khói

Sau khi xác định được lưu lượng hút khói của từng khu vực và hoàn thành việc tính toán kích thước đường ống, bước tiếp theo là xác định kích thước cửa hút khói. Đây là công đoạn rất quan trọng vì cửa hút khói là vị trí trực tiếp thu gom khói từ hành lang vào hệ thống ống gió.

Nếu kích thước cửa hút được lựa chọn quá nhỏ, vận tốc hút sẽ tăng cao làm gia tăng tổn thất áp suất, tăng độ ồn khi vận hành và giảm hiệu quả thu gom khói. Ngược lại, nếu cửa hút quá lớn sẽ làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến kiến trúc công trình và gây khó khăn cho quá trình lắp đặt.

Theo TCVN 5687:2010, vận tốc không khí tại cửa hút khói không nên vượt quá 5 m/s. Trong thực tế thiết kế, các kỹ sư thường lựa chọn vận tốc từ 3,5 đến 4,5 m/s nhằm đảm bảo khả năng thu gom khói hiệu quả đồng thời hạn chế tổn thất áp suất trên toàn hệ thống.

Diện tích hữu dụng của cửa hút khói được xác định theo công thức:A = Q / (3600 × V). Trong đó:

A (m²) là diện tích hữu dụng của cửa hút khói.
Q (m³/h) là lưu lượng hút khói qua cửa hút.
V (m/s) là vận tốc hút thiết kế tại cửa hút.

Sau khi xác định được diện tích yêu cầu, kỹ sư sẽ lựa chọn kích thước cửa hút tiêu chuẩn phù hợp với kiến trúc hành lang. Đối với các công trình cao tầng hiện nay, miệng gió khe dài hoặc miệng gió dạng nan thường được ưu tiên sử dụng do có khả năng phân bố đều lưu lượng hút trên toàn bộ chiều dài hành lang và mang lại tính thẩm mỹ cao hơn so với các loại cửa hút truyền thống.

10. Tính Toán Tổn Thất Áp Suất Hệ Thống

Mục đích của việc tính toán tổn thất áp suất là xác định tổng trở lực của hệ thống hút khói để lựa chọn quạt có cột áp phù hợp. Nếu cột áp quạt thấp hơn tổng trở lực thực tế, hệ thống sẽ không đạt được lưu lượng thiết kế và hiệu quả hút khói sẽ suy giảm đáng kể khi xảy ra cháy.

Tổng tổn thất áp suất của hệ thống bao gồm tổn thất ma sát trên đường ống và tổn thất cục bộ phát sinh tại các phụ kiện.

10.1 Tính Toán Tổn Thất Ma Sát Trên Đường Ống

Khi dòng khí chuyển động bên trong đường ống sẽ phát sinh ma sát với bề mặt thành ống. Giá trị tổn thất này phụ thuộc vào chiều dài đường ống, vận tốc dòng khí, kích thước tiết diện và độ nhám vật liệu chế tạo.

Tổn thất ma sát được xác định theo công thức: ΔPf = R × L

Trong đó:

ΔPf (Pa) là tổn thất ma sát trên đường ống.
R (Pa/m) là tổn thất áp suất trên một mét chiều dài ống.
L (m) là chiều dài thực tế của đoạn ống.

Giá trị R thường được xác định thông qua phần mềm tính toán hoặc tra biểu đồ ma sát của ống gió theo tiêu chuẩn HVAC. Đối với các tuyến ống hút khói có chiều dài lớn, tổn thất ma sát thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng trở lực hệ thống. Vì vậy cần tối ưu hướng tuyến và hạn chế các đoạn ống kéo dài không cần thiết.

10.2 Tính Toán Tổn Thất Cục Bộ

Ngoài tổn thất ma sát, hệ thống còn phát sinh tổn thất tại các vị trí thay đổi hướng hoặc thay đổi tiết diện dòng khí như cút chuyển hướng, côn thu, tê chia nhánh, van chặn lửa, van điều khiển động cơ và cửa hút khói.

Tổn thất cục bộ được xác định theo công thức: ΔPc = ζ × (ρ × V² / 2)

Trong đó:

ΔPc (Pa) là tổn thất cục bộ.
ζ là hệ số trở lực của phụ kiện.
ρ là khối lượng riêng của không khí hoặc khói.
V là vận tốc dòng khí tại vị trí tính toán.

Mỗi loại phụ kiện sẽ có hệ số trở lực khác nhau. Ví dụ cút cong bán kính lớn thường có tổn thất nhỏ hơn đáng kể so với cút vuông góc thông thường. Vì vậy việc lựa chọn phụ kiện hợp lý có thể giúp giảm đáng kể tổng áp suất cần thiết của quạt.

10.3 Xác Định Tổng Trở Lực Hệ Thống

Sau khi tính toán toàn bộ các tổn thất ma sát và tổn thất cục bộ trên tuyến bất lợi nhất, tổng trở lực hệ thống được xác định theo công thức: ΔPt = ΣΔPf + ΣΔPc

Giá trị này chính là cơ sở để lựa chọn cột áp làm việc của quạt hút khói. Trong thực tế, kỹ sư thường cộng thêm từ 10% đến 15% hệ số dự phòng nhằm bù cho sai số thi công, sự lão hóa của hệ thống và các tổn thất phát sinh trong quá trình vận hành.

11. Lựa Chọn Quạt Hút Khói

Sau khi hoàn thành toàn bộ các bước tính toán lưu lượng và tổn thất áp suất, kỹ sư tiến hành lựa chọn quạt hút khói phù hợp với yêu cầu vận hành của công trình.

Hai thông số quan trọng nhất khi lựa chọn quạt bao gồm lưu lượng thiết kế và cột áp yêu cầu. Ngoài ra cần xem xét thêm khả năng chịu nhiệt, công suất động cơ, độ ồn, hiệu suất năng lượng và điều kiện lắp đặt thực tế.

Lưu lượng lựa chọn quạt được xác định theo công thức: Qf = 1,1 × Qt

Trong đó:

Qf là lưu lượng lựa chọn quạt.
Qt là tổng lưu lượng tính toán của hệ thống.
1,1 là hệ số dự phòng 10%.

Cột áp lựa chọn quạt được xác định theo công thức: Hf = 1,1 × ΔPt Trong đó:

Hf là cột áp lựa chọn quạt.
ΔPt là tổng trở lực của hệ thống.

Đối với các công trình cao tầng, quạt ly tâm hút khói đặt trên mái được sử dụng phổ biến do có khả năng tạo áp suất lớn, hoạt động ổn định và dễ dàng kết nối với trục đứng hút khói.

Theo các tiêu chuẩn hiện hành, quạt hút khói phải đảm bảo khả năng vận hành liên tục trong điều kiện nhiệt độ cao. Tùy theo yêu cầu của từng dự án, quạt thường phải đáp ứng các cấp chịu nhiệt như 250°C trong 2 giờ hoặc 300°C trong 2 giờ.

12. Những Lưu Ý Khi Thiết Kế Hệ Thống Hút Khói Hành Lang

Trong quá trình thiết kế hệ thống hút khói hành lang, kỹ sư cần đặc biệt chú ý đến việc phối hợp giữa kiến trúc, kết cấu, hệ thống cơ điện và hệ thống phòng cháy chữa cháy nhằm đảm bảo tính đồng bộ của toàn bộ công trình.

Cửa hút khói nên được bố trí sát trần hành lang vì đây là khu vực tập trung nhiều khói nóng nhất khi xảy ra cháy. Khoảng cách giữa các cửa hút cần được tính toán hợp lý để tránh xuất hiện các vùng chết không được thu gom khói hiệu quả.

Đường ống hút khói nên được thiết kế ngắn nhất có thể, hạn chế số lượng cút chuyển hướng và các phụ kiện không cần thiết nhằm giảm tổn thất áp suất. Đồng thời toàn bộ hệ thống phải được liên động với trung tâm báo cháy để bảo đảm khả năng kích hoạt tự động khi xảy ra sự cố.

Ngoài việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, hồ sơ thiết kế cũng cần tuân thủ đầy đủ các quy định của TCVN 5687, QCVN 06 và các tiêu chuẩn liên quan nhằm đảm bảo quá trình thẩm duyệt và nghiệm thu được thực hiện thuận lợi.

13. Kết Luận

Thiết kế hệ thống hút khói hành lang là một công việc đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức HVAC, phòng cháy chữa cháy và kinh nghiệm thực tế của kỹ sư thiết kế. Một hệ thống được tính toán chính xác từ lưu lượng hút khói, kích thước đường ống, cửa hút khói, tổn thất áp suất đến lựa chọn quạt sẽ giúp đảm bảo khả năng kiểm soát khói hiệu quả khi xảy ra hỏa hoạn.

Bên cạnh việc đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn và quy chuẩn hiện hành, hệ thống hút khói được thiết kế đúng kỹ thuật còn góp phần bảo vệ tính mạng con người, giảm thiểu thiệt hại tài sản và nâng cao mức độ an toàn cho toàn bộ công trình trong suốt quá trình khai thác sử dụng.